Từ thực tiễn ngành đến công bố quốc tế trong lĩnh vực Du lịch – Nhà hàng – Khách sạn
Du lịch – Nhà hàng – Khách sạn (DL-NH-KS) là nhóm lĩnh vực có đặc thù gần với đời sống, thị trường và hoạt động nghề nghiệp hằng ngày. Chính đặc thù này mở ra nhiều cơ hội để phát triển nghiên cứu khoa học trong cả giảng viên và sinh viên. Khác với nhiều lĩnh vực đòi hỏi phòng thí nghiệm hiện đại hoặc thiết bị kỹ thuật đắt tiền, nghiên cứu trong DL-NH-KS có thể bắt đầu từ những vấn đề rất thực tế: trải nghiệm của du khách, hành vi tiêu dùng, vận hành khách sạn, quản trị nhà hàng, tổ chức sự kiện, truyền thông điểm đến và dữ liệu từ doanh nghiệp.Một hội thảo gắn nghiên cứu với nhu cầu phát triển ngành
Khi giảng viên tham gia nghiên cứu nhiều hơn, bài giảng không chỉ dựa trên giáo trình hay kinh nghiệm nghề nghiệp, mà còn được bổ sung bằng dữ liệu mới, tình huống mới và tri thức mới. Khi sinh viên được tham gia nghiên cứu, người học không chỉ tiếp nhận kiến thức chuyên môn, mà còn được rèn luyện năng lực quan sát, đặt câu hỏi, xử lý dữ liệu, phân tích bằng chứng và đề xuất giải pháp cho những vấn đề thực tế. Đây là con đường quan trọng để nâng cao chất lượng giảng viên, chất lượng sinh viên và chất lượng đào tạo trong giáo dục đại học; với lĩnh vực DL-NH-KS, con đường này càng có nhiều điều kiện thuận lợi vì nguồn vấn đề và dữ liệu nghiên cứu gắn rất gần với thực tiễn ngành.
Một hội thảo gắn nghiên cứu với nhu cầu phát triển ngành
Chiều ngày 07/9/2026, Khoa Du lịch – Nhà hàng – Khách sạn phối hợp cùng Viện Đo lường khoa học và Chính sách quản trị nghiên cứu (Viện SARAP), Trường Đại học Hoa Sen (HSU) tổ chức Hội thảo khoa học “Nghiên cứu và công bố quốc tế trong lĩnh vực Du lịch – Nhà hàng – Khách sạn”. Chương trình thu hút gần 100% giảng viên của Khoa tham dự, cùng đông đảo sinh viên quan tâm đến hoạt động nghiên cứu khoa học và công bố quốc tế. Đây là kết quả từ sự chỉ đạo quyết liệt của Thầy Hiệu trưởng HSU về việc phát triển hoạt động nghiên cứu khoa học cho giảng viên và sinh viên tại các Khoa thuộc Trường.
Diễn giả chính của chương trình là TS. Lê Văn Út – Phó Hiệu trưởng phụ trách nghiên cứu khoa học, kiêm Viện trưởng Viện SARAP. Tại hội thảo, TS. Lê Văn Út đã giới thiệu nhiều kết quả phân tích đo lường khoa học trong các lĩnh vực Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành, Quản trị nhà hàng và dịch vụ ăn uống, Quản trị khách sạn và Quản trị sự kiện, qua đó giúp giảng viên và sinh viên có cái nhìn tổng quan hơn về bức tranh nghiên cứu và công bố quốc tế hiện nay.
TS. Lê Văn Út, Phó Hiệu trưởng kiêm Viện trưởng Viện SARAP
Bức tranh nghiên cứu quốc tế qua dữ liệu khoa học
Dựa trên dữ liệu từ Scopus (Hà Lan) và Web of Science (WoS, Mỹ) trong 5 năm gần nhất, hội thảo đã phân tích hoạt động nghiên cứu trên thế giới theo quốc gia, tổ chức và chuyên ngành; đồng thời làm rõ vị trí và mức độ đóng góp của Việt Nam trong các lĩnh vực được khảo sát.
Theo dữ liệu Scopus, thế giới có 95.802 công bố liên quan đến các lĩnh vực Hospitality, Tourism, Hotel management và Event management trong 5 năm gần nhất. Khi giới hạn theo địa chỉ tác giả tại Việt Nam, Scopus ghi nhận 1.407 kết quả. Trên WoS, số công bố trong phạm vi khảo sát tương đương khoảng 67% so với Scopus; riêng Việt Nam được ghi nhận 944 công bố. Các số liệu này cung cấp một góc nhìn định lượng về vị trí của nghiên cứu Việt Nam trong bức tranh học thuật quốc tế của lĩnh vực DL-NH-KS.
Dữ liệu trích dẫn cũng cho thấy mức độ lan tỏa học thuật của các nghiên cứu của Việt Nam. Theo Scopus, có 1.083 bài báo được trích dẫn trong cùng kỳ, với 14.379 lượt trích dẫn và H-index đạt 53. Trong khi đó, dữ liệu WoS ghi nhận 944 công bố, 9.934 lượt trích dẫn và H-index đạt 42.
Cô Lê Âu Ngân Anh (bên trái), Phụ trách Khoa Du lịch – Nhà hàng – Khách sạn
Đặc thù thực tiễn mở ra nhiều cơ hội nghiên cứu
Một lợi thế quan trọng của lĩnh vực DL-NH-KS là nguồn vấn đề nghiên cứu rất phong phú. Dữ liệu Scopus và WoS cho thấy các câu hỏi nghiên cứu có thể bắt đầu từ những hiện tượng rất cụ thể: vì sao du khách hài lòng hoặc không hài lòng với một điểm đến; yếu tố nào ảnh hưởng đến quyết định đặt phòng; khách hàng phản ứng ra sao với khách sạn xanh; nhà hàng nhỏ có thể áp dụng quản trị nguồn nhân lực xanh như thế nào; công nghệ thực tế ảo có thật sự giúp quảng bá điểm đến; đánh giá trực tuyến ảnh hưởng thế nào đến uy tín nhà hàng – khách sạn; hay một sự kiện được tổ chức ra sao để bảo đảm trải nghiệm và an toàn cho người tham dự.
Đây là những vấn đề gắn trực tiếp với thực tiễn nghề nghiệp. Vì vậy, nghiên cứu trong những lĩnh vực này có thể phát triển mạnh nếu giảng viên và sinh viên biết khai thác dữ liệu từ doanh nghiệp, điểm đến, khách hàng, cộng đồng địa phương, nền tảng đặt phòng, mạng xã hội, đánh giá trực tuyến và các tình huống vận hành thực tế. Nói cách khác, lợi thế của ngành không chỉ nằm ở cơ sở vật chất, mà còn nằm ở khả năng biến thực tiễn thành câu hỏi nghiên cứu và biến dữ liệu thực tiễn thành tri thức có giá trị.
Xu hướng xuyên ngành ngày càng rõ nét
Một điểm đáng chú ý tại hội thảo là tính xuyên ngành của nghiên cứu trong lĩnh vực DL-NH-KS. Phân bố công bố theo chuyên ngành trong Scopus và WoS cho thấy các nghiên cứu không chỉ tập trung trong những ngành chuyên môn truyền thống, mà còn xuất hiện ở nhiều lĩnh vực khác như khoa học xã hội, kinh tế, môi trường, công nghệ, kỹ thuật và khoa học hành vi.
Điều này phản ánh bản chất ngày càng phức hợp của ngành. Một vấn đề về du lịch xanh không chỉ là câu chuyện môi trường, mà còn liên quan đến hành vi khách hàng, truyền thông, quản trị điểm đến và năng lực vận hành của doanh nghiệp. Một vấn đề về khách sạn không chỉ thuộc quản trị dịch vụ, mà có thể liên quan đến dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, tâm lý khách hàng, sức khỏe nghề nghiệp của nhân viên và hiệu quả tài chính. Một vấn đề về ẩm thực không chỉ là sản phẩm nhà hàng, mà còn gắn với văn hóa, bản sắc địa phương, trải nghiệm khách hàng và truyền thông số.
Chính tính xuyên ngành này mở rộng không gian nghiên cứu cho cả giảng viên và sinh viên. Người nghiên cứu có thể tiếp cận cùng một hiện tượng từ nhiều góc nhìn khác nhau, kết hợp lý thuyết, dữ liệu và phương pháp của nhiều lĩnh vực để tạo ra những đề tài vừa có giá trị học thuật, vừa gắn với nhu cầu thực tế.
Phân tích các kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước
Bên cạnh việc trình bày bức tranh đo lường khoa học, báo cáo tại Hội thảo đi sâu vào phân tích các kết quả nghiên cứu mới trong và ngoài nước, qua đó gợi mở cách hình thành chủ đề nghiên cứu mới. Từ các công trình quốc tế, diễn giả phân tích nhiều chủ đề đang được quan tâm như công nghệ thực tế ảo trong du lịch, rủi ro thiên tai tại điểm đến, xung đột giữa khai thác tài nguyên và phát triển du lịch bền vững, chia sẻ tri thức trong khách sạn, sở thích màu sắc của khách hàng khi xem hình ảnh phòng khách sạn, tính chân thực trong nhà hàng, và ngôn ngữ cảm giác trong đánh giá trực tuyến về trải nghiệm ẩm thực.
Từ các công trình có bối cảnh Việt Nam được công bố trên các tạp chí Scopus hoặc WoS, Hội thảo giới thiệu những nghiên cứu về mức sẵn lòng chi trả thêm của du khách đối với điểm đến xanh; sự hài lòng của khách du lịch tại các làng nghề chè ở Thái Nguyên; ý định chấp nhận công nghệ thực tế ảo của khách du lịch nội địa tại TP.HCM; thực hành khách sạn xanh và lòng trung thành thương hiệu xanh; cũng như tác động của quản trị nguồn nhân lực xanh đến hiệu quả môi trường và hiệu quả kinh doanh của các nhà hàng nhỏ tại Việt Nam.
Các ví dụ này cho thấy nghiên cứu khoa học không phải là hoạt động xa rời ngành nghề. Ngược lại, nhiều đề tài có thể bắt đầu từ chính những vấn đề đang diễn ra trong thực tiễn du lịch, nhà hàng, khách sạn và sự kiện. Điểm quan trọng là người nghiên cứu cần biết chuyển một hiện tượng thực tế thành câu hỏi nghiên cứu; từ câu hỏi nghiên cứu thành mô hình, dữ liệu và phương pháp; từ kết quả phân tích thành tri thức có thể công bố, ứng dụng hoặc tiếp tục phát triển.
Gợi ý mở rộng các chủ đề nghiên cứu mới
Từ các kết quả nghiên cứu được phân tích, hội thảo cũng gợi ý nhiều hướng mở rộng chủ đề nghiên cứu mới cho bối cảnh Việt Nam. Chẳng hạn, từ nghiên cứu về thực tế ảo trong du lịch, có thể phát triển các đề tài về hiệu quả kinh tế của công nghệ thực tế ảo trong marketing điểm đến, mức độ chấp nhận công nghệ thực tế ảo giữa các nhóm khách du lịch, hoặc khả năng chuyển đổi từ trải nghiệm du lịch ảo sang hành vi du lịch thực tế.
Từ nghiên cứu về rủi ro ngập lụt tại điểm đến du lịch miền núi, có thể mở rộng sang các đề tài về rủi ro thiên tai tại điểm đến du lịch ở Việt Nam, tác động của phát triển hạ tầng du lịch đến khả năng chống chịu của điểm đến, hoặc ảnh hưởng của nhận thức rủi ro đến quyết định lựa chọn điểm đến.
Từ các nghiên cứu về khách sạn xanh, nhà hàng xanh và quản trị nguồn nhân lực xanh, có thể phát triển các đề tài về lòng trung thành thương hiệu xanh, hiệu quả môi trường, hiệu quả kinh doanh, vai trò của áp lực từ khách hàng và cơ quan quản lý, cũng như khoảng cách giữa ý định xanh và hành vi thực tế của du khách.
Từ các nghiên cứu về trải nghiệm ẩm thực và đánh giá trực tuyến, có thể mở rộng sang những chủ đề như ngôn ngữ cảm giác trong truyền thông ẩm thực, vai trò của KOL/KOC trong lan tỏa trải nghiệm nhà hàng, ảnh hưởng của tính chân thực thương hiệu đến lòng trung thành của khách hàng, hoặc tác động của việc sử dụng thực phẩm chế biến sẵn đến niềm tin của khách hàng đối với nhà hàng.
38 hướng nghiên cứu mới và đang nổi lên
Bên cạnh các ví dụ cụ thể, diễn giả của Hội thảo đã phân tích và chỉ ra 38 hướng nghiên cứu mới và đang nổi lên, được nhận diện từ nhóm 200 công trình Scopus và WoS gần nhất trong các lĩnh vực DL-NH-KS. Các hướng nghiên cứu trải rộng từ ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và công nghệ thông minh; phát triển bền vững, kinh tế xanh, môi trường và biến đổi khí hậu; quản trị nguồn nhân lực, lãnh đạo và sức khỏe nghề nghiệp; quản trị điểm đến, cộng đồng và phát triển vùng; di sản, văn hóa, ẩm thực và trải nghiệm bản sắc; đến marketing số, truyền thông và hành vi trực tuyến.
Những hướng nghiên cứu này cho thấy lĩnh vực DL-NH-KS đang thay đổi nhanh dưới tác động của công nghệ, dữ liệu, yêu cầu phát triển bền vững và sự biến đổi trong hành vi khách hàng. Đây cũng là nguồn tham khảo quan trọng để giảng viên, sinh viên lựa chọn đề tài nghiên cứu, khóa luận tốt nghiệp, luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ hoặc đề tài giảng viên. Trong slide tổng kết, các nguồn dữ liệu khoa học như Scopus và WoS được đặt trong mối liên hệ với đề tài sinh viên, khóa luận tốt nghiệp, luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ và đề tài giảng viên.
Sự quan tâm có chiều sâu từ giảng viên và sinh viên
Không chỉ dừng lại ở phần trình bày của diễn giả, Hội thảo còn ghi nhận khoảng 15 câu hỏi và nội dung trao đổi từ giảng viên, sinh viên trong và ngay sau chương trình. Các câu hỏi đi vào những nội dung rất cụ thể như lựa chọn tạp chí phù hợp, lưu ý khi gửi bài đến các nhà xuất bản quốc tế, quy trình và kinh nghiệm công bố bài báo quốc tế, cách nhận diện chủ đề nghiên cứu có tiềm năng, cũng như các hướng nghiên cứu mới và nhiều chủ đề liên ngành khác.
Điều này cho thấy sự quan tâm của giảng viên và sinh viên không dừng ở mức tiếp nhận thông tin chung, mà đã chuyển sang nhu cầu tìm hiểu sâu hơn, đặt câu hỏi cụ thể hơn và kết nối trực tiếp với hoạt động nghiên cứu của bản thân. Đây là tín hiệu cho thấy hoạt động nghiên cứu khoa học của Khoa DL-NH-KS đang có những chuyển động tích cực và tiến triển rất tốt đẹp.
Nghiên cứu khoa học là con đường xây dựng chất lượng thực sự
Thông qua việc kết hợp giữa kỹ thuật SARAP với phân tích dữ liệu khoa học, giới thiệu xu hướng nghiên cứu, chia sẻ công trình mới và trao đổi trực tiếp với người tham dự, Hội thảo đã cung cấp cho giảng viên và sinh viên Khoa DL-NH-KS những thông tin có chiều sâu về hoạt động nghiên cứu và công bố quốc tế.
Quan trọng hơn, chương trình gợi mở một cách nhìn thiết thực: nghiên cứu khoa học không phải là hoạt động tách rời đào tạo, mà là con đường xây dựng chất lượng thực sự trong trường đại học. Đối với lĩnh vực DL-NH-KS, chất lượng đào tạo không chỉ đến từ giáo trình hay kinh nghiệm nghề nghiệp, mà còn đến từ khả năng cập nhật tri thức mới, phân tích dữ liệu thực tiễn, tiếp cận xu hướng quốc tế và biến các vấn đề của ngành thành đề tài nghiên cứu có giá trị.
Khi giảng viên và sinh viên cùng tham gia nghiên cứu, Nhà trường không chỉ tạo thêm sản phẩm học thuật, mà còn hình thành một môi trường học tập năng động hơn, phản biện hơn và gắn thực tiễn hơn. Đó cũng là nền tảng để Khoa DL-NH-KS tiếp tục phát triển năng lực nghiên cứu, nâng cao chất lượng đào tạo và mở rộng cơ hội công bố quốc tế trong thời gian tới.
Một số hình ảnh tại Hội thảo:
Viện SARAP
Email: sarap@hoasen.edu.vn
