Thiết kế, nghệ thuật và công nghệ dệt may: Từ thực tiễn đến các công bố quốc tế trên tạp chí uy tín và xu hướng xuyên ngành
Ngày 21/8/2026, Khoa Thiết kế – Nghệ thuật phối hợp với Viện Đo lường khoa học và Chính sách quản trị nghiên cứu (Viện SARAP), Trường Đại học Hoa Sen (HSU) tổ chức Hội thảo khoa học “Nghiên cứu và công bố quốc tế trong lĩnh vực Thiết kế – Nghệ thuật”. Hội thảo có sự tham gia của Khoa Công nghệ May và Thiết kế Thời trang, Đại học Công nghiệp Hà Nội (HaUI). Diễn giả của Hội thảo là TS. Lê Văn Út, Phó Hiệu trưởng kiêm Viện trưởng Viện SARAP thuộc HSU.
TS. Lê Văn Út – Phó Hiệu trưởng kiêm Viện trưởng Viện SARAP
Tổng cộng 134 giảng viên và sinh viên của hai khoa đã tham dự nghiêm túc đến phút cuối và có nhiều ý kiến trao đổi hữu ích, thú vị. Sự tham gia đông đảo của giảng viên và sinh viên có được nhờ sự phối hợp của Khoa Thiết kế – Nghệ thuật của HSU và Khoa Công nghệ May và Thiết kế Thời trang của HaUI; đồng thời Hội thảo còn nhận được sự hỗ trợ nhiệt tình của Phòng Quản lý Khoa học – Tạp chí Khoa học, Trung tâm Trải nghiệm Sinh viên và Quan hệ Doanh nghiệp và Đoàn Thanh niên của HSU.
Đặc biệt, phần thực hành trực tiếp trên cả hai cơ sở dữ liệu Scopus và Web of Science (WoS) tại Hội thảo nhận được nhiều sự quan tâm. Các yêu cầu đo lường khoa học đối với những lĩnh vực cụ thể do giảng viên, sinh viên tham dự đề xuất đã được thực hiện ngay tại Hội thảo một cách kịp thời và chuyên nghiệp.
Giảng viên và sinh viên chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo
Nội dung Hội thảo tập trung vào vai trò của nghiên cứu khoa học; cơ sở dữ liệu khoa học; đo lường khoa học trên Scopus và WoS trong lĩnh vực thiết kế, nghệ thuật và dệt may; nhận diện các xu hướng nghiên cứu từ những công bố khoa học gần nhất; và phương pháp phát triển các chủ đề nghiên cứu mới.
Bức tranh nghiên cứu quốc tế trong thiết kế, nghệ thuật và công nghệ dệt may
Trên cơ sở dữ liệu Scopus và WoS giai đoạn 2021–2025, Hội thảo phân tích tình hình nghiên cứu của thế giới theo quốc gia, tổ chức và chuyên ngành, đồng thời phân tích vị trí và đóng góp của Việt Nam. Phạm vi phân tích gồm chín nhóm lĩnh vực: thiết kế thời trang, kinh doanh thời trang, thiết kế đồ họa, thiết kế nội thất, nghệ thuật số, công nghệ dệt may, công nghệ vật liệu dệt may, nghệ thuật thị giác và trình diễn, đồ họa máy tính.
Kết quả đo lường cho thấy số công bố của Việt Nam chiếm khoảng 0,78% tổng số công bố của thế giới trong dữ liệu Scopus được khảo sát. Trên WoS, tỷ lệ này khoảng 0,82%; trong khi số công bố WoS của thế giới thuộc phạm vi phân tích bằng khoảng 64% số công bố Scopus.
Việc phân tích đồng thời hai cơ sở dữ liệu cung cấp một bức tranh rộng hơn về quy mô công bố, các quốc gia, tổ chức và chuyên ngành tham gia nghiên cứu trong những lĩnh vực nà
Trưởng khoa Khoa Thiết kế – Nghệ thuật của HSU phát biểu
35 hướng nghiên cứu mới và nổi lên từ 200 công bố gần nhất
Một nội dung quan trọng của Hội thảo là sử dụng các kỹ thuật SARAP để phân tích 200 công bố Scopus và WoS mới nhất, qua đó nhận diện 35 hướng nghiên cứu mới hoặc đang nổi lên trong chín nhóm lĩnh vực đã nêu.
Các hướng nghiên cứu trải rộng từ trí tuệ nhân tạo tạo sinh trong sáng tạo và phát triển ý tưởng thời trang, thử trang phục ảo, thiết kế thời trang không chất thải, vật liệu thay thế da động vật; trí tuệ nhân tạo trong thiết kế đồ họa và giáo dục thiết kế; mô hình thông tin công trình và tự động hóa bố trí không gian nội thất; đồng sáng tạo giữa con người và trí tuệ nhân tạo trong nghệ thuật số; đến trí tuệ nhân tạo và thị giác máy tính trong kiểm tra chất lượng dệt may, vật liệu dệt thông minh, vật liệu dệt sinh học, đồ họa 3D và công nghệ thực tế tăng cường, thực tế ảo trong thiết kế, thời trang và nghệ thuật.
PGS. Nguyễn Thị Lệ, Trưởng khoa Khoa Công nghệ may và Thiết kế thời trang của HaUi phát biểu
Xu hướng xuyên ngành trong thiết kế, nghệ thuật và công nghệ dệt may
Phân bố công bố theo chuyên ngành cho thấy chín lĩnh vực được phân tích không chỉ tập trung trong chuyên ngành tương ứng mà còn phân bố ở nhiều chuyên ngành khác nhau. Đây là một minh chứng rõ cho xu hướng phát triển nghiên cứu xuyên ngành trong thiết kế, nghệ thuật và công nghệ dệt may.
Một vấn đề nghiên cứu trong các lĩnh vực này có thể đồng thời liên quan đến công nghệ, khoa học máy tính, vật liệu, môi trường, kinh doanh, giáo dục, văn hóa hoặc khoa học xã hội. Sự giao thoa giữa các chuyên ngành qua đó mở rộng cách tiếp cận và khả năng phát triển nghiên cứu, công bố quốc tế.
Toàn cảnh hội thảo
Từ những chủ đề gần với thực tiễn đến các chủ đề nghiên cứu mới
Hội thảo phân tích nhiều công trình mới trong Scopus và WoS với những chủ đề cụ thể, đa dạng và gần với thực tiễn. Đáng chú ý có nghiên cứu của các tác giả Việt Nam về sử dụng chất màu tự nhiên chiết xuất từ vỏ măng cụt để nhuộm vải cotton; nghiên cứu hơn 500 hình vẽ tại 9 hang động ở vùng Basque trong nghệ thuật Magdalenian; nghiên cứu hình ảnh “nhà hàng Trung Hoa” trong các tác phẩm nghệ thuật Bắc Mỹ; ứng dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh trong phác thảo và phát triển ý tưởng thiết kế thời trang; vật liệu bền vững trong thiết kế nội thất tại Việt Nam; xây dựng mannequin 3D từ dữ liệu quét cơ thể trong thiết kế thời trang; v.v.
Những công trình này đã gợi ra nhiều chủ đề nghiên cứu mới cho giảng viên và sinh viên của hai khoa. Qua đó, những vấn đề cụ thể từ thực tiễn nghề nghiệp, thiết kế, nghệ thuật, vật liệu hay công nghệ có thể trở thành điểm xuất phát để hình thành chủ đề nghiên cứu.
Ứng dụng đo lường khoa học vào phát triển nghiên cứu và công bố quốc tế
Một nội dung được nhấn mạnh tại Hội thảo là đo lường khoa học không chỉ phục vụ thống kê công bố hay mô tả vị thế nghiên cứu. Khi được ứng dụng vào từng chuyên ngành, dữ liệu từ Scopus và WoS cùng các kỹ thuật đo lường khoa học có thể hỗ trợ phân tích sự phát triển của lĩnh vực, xác định các quốc gia và tổ chức nghiên cứu, nhận diện các hướng nghiên cứu mới hoặc đang nổi lên và tiếp cận những công trình mới nhất liên quan đến vấn đề nghiên cứu.
Việc ứng dụng đo lường khoa học không giới hạn trong thiết kế, nghệ thuật hay công nghệ dệt may có thể triển khai ở nhiều chuyên ngành khác nhau, phục vụ trực tiếp cho việc xác lập và phát triển đề tài nghiên cứu của sinh viên, khóa luận tốt nghiệp, luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ và đề tài nghiên cứu của giảng viên.
Từ những vấn đề cụ thể của thực tiễn Việt Nam trong thiết kế, nghệ thuật và công nghệ dệt may, việc kết hợp tri thức khoa học quốc tế với các phương pháp đo lường khoa học có thể gợi mở nhiều chủ đề nghiên cứu mới, hỗ trợ giảng viên và sinh viên phát triển nghiên cứu và hướng đến công bố trên các tạp chí khoa học quốc tế uy tín thuộc Scopus và WoS.
Qua Hội thảo, vai trò của Viện SARAP được thể hiện rõ ở việc đưa đo lường khoa học từ một công cụ phân tích dữ liệu công bố thành một phương pháp hỗ trợ trực tiếp cho phát triển nghiên cứu khoa học và công bố quốc tế. Trên cơ sở dữ liệu Scopus và WoS, các kỹ thuật SARAP được ứng dụng để phân tích từng lĩnh vực cụ thể, nhận diện xu hướng nghiên cứu, các công trình mới và từ đó hỗ trợ giảng viên, sinh viên tìm kiếm, phát triển chủ đề nghiên cứu phù hợp. Phần thực hành trực tiếp trên Scopus và WoS được triển khai theo những lĩnh vực do chính giảng viên và sinh viên tham dự đề xuất, cho thấy tính thực tiễn và khả năng hỗ trợ kịp thời của cách tiếp cận này trong quá trình xác lập và phát triển chủ đề nghiên cứu mới.
Viện SARAP – HSU
Email: sarap@hoasen.edu.vn
Một số hình ảnh tại Hội thảo:
